جمعه / ۱۶ مرداد / ۱۴۰۵ Friday / 7 August / 2026
×
کتاب‌خوان عالی‌قدر
نقش‌آفرینی یک تقریظ در مهندسی فرهنگی

کتاب‌خوان عالی‌قدر

قیام خاموش
گاهی که باید سلاح قلم را کنار گذاشت

قیام خاموش

حکمرانی فرهنگی در عصر شبکه‌های مجازی
بازطراحی رابطه حکمرانی و جامعه در زیست‌جهان شبکه‌ای

حکمرانی فرهنگی در عصر شبکه‌های مجازی

یادداشت
دوگانه حکومت در “تنبیه‌الامه”
«تنبیه‌الامه و تنزیه المله» میرزای محمدحسین نایینی

دوگانه حکومت در “تنبیه‌الامه”

نایینی نه تنها نافی حکومت فقیه عادل نیست، بلکه آن را عالی‌ترین و مشروع‌ترین شکل حکمرانی می‌داند. او در بخش‌های متعددی بر لزوم «نظارت فقهای عادل» بر قوانین مجلس شورای ملی تأکید می‌کند تا مبادا مصوبات‌شان با احکام شرع انحراف یابد
  • ۲۱ آبان
  • 55 بازدید
  • بدون دیدگاه
  • نایینی، در پسِ واقعیات!
    واکاوی اندیشۀ «حکومت ولایتیّه» در مقابل «مالکیّت استبدادیه»

    نایینی، در پسِ واقعیات!

    در تاریخ معاصر ما، کمتر فقیهی مثل میرزای نایینی را می‌توان یافت که اندیشۀ ایشان هم کمک‌کار جنبش عدالت‌خواهی باشد و هم آماج مصادره و تحریف. میرزا، صاحب اثر ماندگار «تنبیه‌الأمّة و تنزیه‌الملّة»، در میانۀ بحران استبداد قاجار و ورود مفاهیم مدرنِ سیاسی، کوشید تا میان عقلانیت دینی و ضرورت اصلاح ساختار قدرت، پیوندی فقهی برقرار کنند
  • ۲۱ آبان
  • 43 بازدید
  • بدون دیدگاه
  • نائینی و نظریه نظارت
    «تنبیه‌الامه و تنزیه‌المله»،

    نائینی و نظریه نظارت

    نائینی با دقت فقهی، استدلال می‌کند که عصمت در عصر حضور امام، همان «قوّه عاصمه» است که از تبدیل ولایت به مالکیت مطلقه جلوگیری می‌کند. اما در عصر غیبت که این قوه عاصمه در دسترس نیست، باید «جایگزینی» برای آن یافت.
  • ۲۱ آبان
  • 53 بازدید
  • بدون دیدگاه
  • نائینی و حکومت مردمی
    روایتی از مشروعیت الهی و مقبولیت مردمی؛

    نائینی و حکومت مردمی

    نائینی با درکی عمیق از شرایط زمانه، نظریه «نظارت فقها» بر قوانین مصوب مجلس شورای ملی را مطرح می‌کند. در این الگو، مردم از طریق نمایندگان خود، در تدوین قوانین و اداره کشور مشارکت می‌کنند، اما این قوانین نباید با موازین شرع انحراف یابد.
  • ۲۱ آبان
  • 57 بازدید
  • بدون دیدگاه
  • «تنبیه‌الامه و تنزیه المله»
    اگر ماجرای این کتاب درست تبیین شده بود...

    «تنبیه‌الامه و تنزیه المله»

    این وظیفه روشنگران حقیقت و تبیین‌گران وقایع و علما و آگاهان جامعه است که در هر نسلی و هر عصری به وظیفه خود عمل کنند، از محافظه‌کاری و تن‌پروری فکری دست بردارند و جلو بیفتند و وظیفه مهم خودشان را در دادن آگاهی و بیدارسازی جامعه و بخصوص نسل جوان و جدید جامعه ایفا کنند و از حوادث تلخی که بر اثر جهل و نادانی و بی‌اطلاعی بر سر فرد و جامعه می‌آید، مانع شوند.
  • ۲۱ آبان
  • 45 بازدید
  • بدون دیدگاه
  • میرزای نائینی و تأسیس عقلانیت دینی در حکمرانی
    یادداشتی در باب فقه در میدان سیاست؛

    میرزای نائینی و تأسیس عقلانیت دینی در حکمرانی

    نایینی در نقد استبداد، بر آن بود که سلطنت مطلقه نه از منظر عقل و نه از دید شرع پذیرفتنی نیست، چراکه مالکیت حاکم بر جان و مال مردم با اصل توحید عبادی در تضاد است.
  • ۲۱ آبان
  • 54 بازدید
  • بدون دیدگاه
  • از مشروطه تا تمدن اسلامی
    بازگشت نائینی به متن ولایت

    از مشروطه تا تمدن اسلامی

    او نخستین بار حکومت را از منطقِ سلطه، به منطقِ مسئولیت دینی بلند کرد. ولایت در نظرش، نه تصاحب قدرت، بلکه حفظِ حق‌الله در عرصه‌ی عمومی است. از این رو، فقیه ولایت‌مدارِ عصر مشروطه، بنیان‌گذار حرکت از فقهِ حکمی به فقهِ تمدنی است.
  • ۲۱ آبان
  • 45 بازدید
  • بدون دیدگاه
  • دو چهره‌ قدرت در نگاه میرزای نائینی
    شهروند، نه شریک، که «مملوک» است

    دو چهره‌ قدرت در نگاه میرزای نائینی

    به تعبیر نائینی، استبداد نه صرفاً انحراف سیاسی، بلکه «شرک عملی» در ربوبیت خداوند است؛ چرا که سلطانِ تملیکی، خود را در مقام ربوبیت بر بندگان می‌نشاند؛ اما ولایت، نه سلطه بر دیگران، بلکه پیوندی از جنسِ محبت و معرفت است.