در ظاهر، چند موشک بود و چند پایگاه. چند انفجار در یک مرکز هسته‌ای که غرب مدت‌ها بود با آن مشکل داشت. اما در حقیقت، هدف این حمله نه سانتریفیوژ بود، نه نیروگاه، نه حتی تاخیر در پیشرفت علمی. هدف بسیار بنیادی‌تر از اینهاست، استقلال! همان واژه‌ای که در ذهن غرب، خطرناک‌تر از غنی‌سازی است. وقتی آمریکا دکمه شلیک را زد و نخستین انفجار در تاسیسات فردو یا اراک یا نطنز رخ داد، آنچه واقعا زیر آوار رفت، ساختمان نبود؛ تصور ساده‌لوحانه‌ای بود که ایران را کشوری صرفا فنی یا فناورانه می‌دید. غافل از اینکه ریشه انرژی هسته‌ای در ایران، در اراده‌ای فراتر از فناوری است، یعنی اراده به ایستادن روی پای خود.

برخی کشورها ارتش دارند، برخی دیگر رسانه، برخی فقط نام. اما آنچه ایران را به «قدرت» بدل کرده، تنها ارتش یا دیپلماسی‌اش نیست؛ مردمی است که در سخت‌ترین آزمون‌ها، دست بر زانو نگذاشتند. ملتی که طوفان‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی را نه‌تنها از سر گذراند بلکه بدل به میدان رشد و آگاهی کرد.

در دوره‌های گذشته، مناسک دینی همزمان بستر ابراز ایمان، تجلی هویت‌های محلی و آیینه‌ای از سرمایه عاطفی جمعی بودند.

چرا این پرسش کلیدی است؟ در دهه‌های اخیر، با گسترش ابزارهای ارتباطی و تولید آسان محتوا، تصور عمومی این شده که هر کسی که محتوایی را بازنشر می‌کند

اگر قرار باشد روزی کشوری به زانو درآید، شاید نه با حمله نظامی که با خاموشی تدریجی گهواره‌ها این اتفاق بیفتد. زادوولد که کم شود، جمعیت که پیر شود، روح و پویایی یک ملت هم فرسوده می‌شود.

آن شب که خبر حادثه رسید، همه‌چیز در ذهنم مرور شد. نه صحنه‌های تلویزیونی، بلکه لحظات ساده‌ای که اصلا به آنها آن‌طور که باید توجه نکرده بودم.