جنگ‌ها تمام می‌شوند، اما حافظه تاریخی مردم جنگ‌زده چطور؟ حقیقت آن است که آنچه در میدان رقم می‌خورد، اگر در حافظه جمعی ثبت نشود، به سرعت در هیاهوی روزمرگی محو خواهد شد. هشت سال دفاع مقدس ما به برکت همان حافظه‌سازی نهادی و روایت‌های مکتوب، فیلم‌های مستند، خاطرات و آثار هنری باقی ماند. اما امروز با تجربه «۱۲ روز دفاع مقدس»، پرسش تازه‌ای پیش روی ماست که این بار میراث جنگ در کجا و چگونه ذخیره خواهد شد؟

هشت سال دفاع مقدس، گنجینه‌ای است که هویت ما را شکل داده است. اما آیا هنوز این گنجینه، در قاب اسارت معنا گرفتار نیامده است؟ جایی که مفاهیمی چون ایثار، شهادت و مقاومت، چنان در کلیشه‌های تکراری حبس شده‌اند که دیگر کشش و انگیزه لازم را برای نسلی که در عصر ارتباطات و فضای مجازی تنفس می‌کند، ندارند. در این میان، ۱۲ روز دفاع مقدس یا همان عملیات وعده صادق، نه فقط یک واقعه تاریخی بلکه آینه‌ای شد که نشان داد روحیه مقاومت، با ابزار و زبانی نوین، همچنان زنده است و می‌تواند، نه فقط مخاطب، بلکه کنشگر را به میدان بیاورد.

«خرمشهر را خدا آزاد کرد»، جمله‌ای که هنوز در گوش تاریخ طنین دارد، اما امروز کنار آن باید جمله‌ای دیگر را گذاشت: «۱۲ شب تهران، خواب تل‌آویو را ربود.» اگر خرمشهر نماد پیروزی ایمان و ایستادگی در برابر ارتشی مجهز بود، ۱۲ روز اخیر نشان داد که همان منطق ایستادگی، با شکل و ابزاری تازه، هنوز زنده است.

سینمای ایران پس از جنگ هشت‌ساله، به یکی از مهم‌ترین بسترهای روایت مقاومت بدل شد. قاب‌های خاکی آن سال‌ها هنوز در ذهن جمعی ما حک شده است. اما امروز، در روزگار «۱۲ روز دفاع مقدس»، ما با دنیایی تازه روبه‌رو هستیم. دنیایی که دیگر سینما یا جلد کتاب را نمی‌شناسد، بلکه گوشی موبایل و مانیتور لپ‌تاپ را به میدان آورده است.

نسل امروز با گونه‌ای سونامی از روایت‌های ناسازوار روبه‌رو است

قدرت در جهان امروز صرفا به ابزارهای نظامی و اقتصادی محدود نمی‌شود؛ بلکه آنچه بیش از پیش تعیین‌کننده است، توانایی کشورها در شکل‌دهی به ادراکات، ارزش‌ها و اولویت‌های ذهنی ملت‌هاست.

یکی از مهم‌ترین پرسش‌های زمانه ما این است که چگونه می‌توان محیط‌های آموزشی، سازمانی و شهری را مدیریت کرد تا آزادی فعال، خلاقیت و رشد خودانگیخته انسان‌ها افزایش یابد؟

فضای مجازی دیگر یک پدیده جانبی در زندگی روزمره ما نیست؛ بلکه به بخشی جدایی‌ناپذیر از زیست فردی و اجتماعی انسان معاصر تبدیل شده است. کودکان و نوجوانان امروز در جهانی رشد می‌کنند که مرز میان واقعیت و مجاز، سنت و نوآوری، خانه و جامعه به‌طرزی شگفت‌انگیز در هم آمیخته است. همین امر تربیت را با چالش‌هایی نوین مواجه ساخته که نادیده گرفتن آنها، آسیب‌های عمیقی در آینده جامعه به‌جا خواهد گذاشت.