تمدن غرب، به‌رغم دستاوردهای علمی و صنعتی‌اش، از آغاز شکل‌گیری تا امروز همواره با رویکرد سلطه‌گرانه و استثمارگرانه همراه بوده است. مبانی فکری این تمدن، از اومانیسم تا سکولاریسم و لیبرالیسم، انسان را محور و معیار قرار دادند، اما این محوریت، در عمل، اغلب به مشروعیت‌بخشی به سلطه اقتصادی، سیاسی و فرهنگی غرب بر دیگر ملت‌ها تبدیل شد.

اگر تاریخ و تمدن‌ها را نه در سطح حوادث، بلکه در عمق سنن الهی مطالعه کنیم، درمی‌یابیم که زوال هر تمدنی از همان لحظه‌ای آغاز می‌شود که «حق» را با «قدرت» و «حقیقت» را با «منفعت» معاوضه کند؛ هیچ تمدنی با ظلم و هیچ قدرتی با انکار فطرت پایدار نمانده است. امروز تمدن غرب، با همه شکوه ظاهری، در مرحله زوال درونی خویش قرار گرفته است؛ زوالی که نتیجه قرن‌ها عبور از توحید به‌سوی اومانیسم، انتقال مرکز معنا از خالق به مخلوق و بر تقدیس انسان بدون رب است.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مفهوم استکبارستیزی به‌عنوان یکی از ستون‌های اصلی هویت سیاسی و فرهنگی ایران مطرح شد. در آغاز، این مفهوم بیش از همه در قالب شعارهای ضدسلطه و به‌ویژه مخالفت با ایالات متحده بروز پیدا می‌کرد. امام خمینی(ره) با استفاده از تعبیر «شیطان بزرگ» تلاش داشت ساختار سلطه جهانی را افشا و هویت مستقل ملت ایران را تثبیت کند. اما استکبارستیزی در این مرحله بیشتر ماهیتی خطابی، اخلاقی و هویتی داشت تا ساختاری و بلندمدت.

تهاجم فکری و روایی غرب علیه ما، همواره با یک نعل وارونه همراه بوده است: آنها مخالفت ما با «تمدن غرب» را مخالفت با «علم و پیشرفت» جا می‌زنند تا ما را واپس‌گرا و متحجر نشان دهند.

پس از گذر از دوران استعمار کلاسیک و نو، نوبت به استعمار فرانو و استعمار سایبری رسیده است. امروزه غرب برای استعمار، نیازی به لشکرکشی و حمله به دیگر کشورها ندارد.

تمدن غرب، آن‌گونه که امروز بر جهان سایه افکنده، نتیجه‌ تحولی تاریخی در بنیان‌های فکری و فلسفی اروپاست.

در طول دو قرن اخیر، رفتار قدرت‌های سلطه‌گر در مواجهه با ملت‌ها دچار دگرگونی عمیقی شده است. استعمار کهنه در قرن نوزدهم، بر پایه اشغال نظامی و چپاول آشکار منابع کشورها استوار بود. استعمار نو در قرن بیستم، با نقاب «استقلال ظاهری» اما با کنترل سیاسی و اقتصادی از طریق وابستگی، ادامه یافت و امروز، در قرن بیست‌ویکم، جهان شاهد مرحله جدیدی از سیر تطور استکبار است؛ مرحله‌ای که رهبر انقلاب از آن به عنوان «جنگ ترکیبی» یاد می‌کنند. در این نبرد، دشمن دیگر لزوما با تانک و تفنگ نمی‌آید، بلکه با رسانه، روایت، شبکه اجتماعی و واژه‌ها وارد میدان می‌شود.

دشمن در جهان معاصر، دیگر آن موجود قابل‌تشخیص با لباس نظامی و پرچم بیگانه نیست. او تغییر چهره داده است: از اشغالگر به تغییردهنده ذهن تبدیل شده؛ از بمب و تانک به رسانه و روایت مهاجرت کرده است. این دگرگونی تصادفی نیست؛ نتیجه محاسبه‌ای دقیق است که بر مبنای واقعیت‌های جهان جدید بنا شده است؛ جهانی که در آن تسلط نظامی دیگر تضمین‌کننده سلطه پایدار نیست، اما تسلط بر فکر و تاریخ می‌تواند نسل‌ها را بی‌صدا در مدار تبعیت نگه دارد.